Etiket Arşivi ‘yanlış bilineneler’

Birçok bilgisayar kullanıcısı bilgisayar kullanmaya Windows ile başlamış ve işletim sistemi olarak sadece Windows’u duymuş ve kullanmıştır. Kullanıcılar genellikle diğer işletim sistemleri hakkında bilgi sahibi olmamaktadırlar veya kulaktan dolma bilgiler ile yanlış bilgilere sahip olmaktadırlar. Gündelik yaşantımızın her alanında seçeneklerimiz varken bilgisayar kullanımında işletim sistemi seçenekleri hakkında bilgi sahibi olamayışımızı talihsizlik olarak değerlendirmek gerekiyor. Aslında tüm bunların çıkış noktası yürütülen bazı politikalardan ileri gelmektedir. Piyasadan satın alacağınız herhangi bir bilgisayarın üzerinde lisanlı olarak satılması ve isteseniz de istemeseniz de işletim sistemi parasını ödüyor olunmasını bir çok kullanıcı kanıksamış ve başka seçenek(ler) olduğundan bir haber durumdadır. Bilgisayar dünyasının Microsoft ürünlerinden ibaret olmadığını ve aslında bilgisayar dünyasının sadece ev ve ofis kullanıcılarından oluşmadığını kabul etmek gerekiyor. İşletim sistemleri bugün küçücük cep telefonlarından, büyük işletmelerin sunucularına, internet altyapısındaki web sunucularından, banka, hastane ve askeriye gibi kritik operasyonların döndüğü alanlarda bulunmaktadır. Tüm bu kritik noktalarda görev yapan  sistemlerde sadece Microsoft ürünlerinin kullanıldığını düşünmek yanlış olacaktır. Dünya üzerinde bir çok işletim sistemi yaşamakta (iyi veya kötü) ve bunlar hakkında kulaktan dolma bilgilere sahip bilgisayar kullanıcıları bulunmaktadır. Örneğin Mac ve üzerinde çalışan OS X işletim sistemi genel kanı olarak “grafikerlere yönelik, reklamcılık ve grafikle uğraşanların kullandığı” sistemler olarak bilinmektedir, aynı şekilde Linux için de “sistem guruları, sistem yöneticileri için, siyah veya yeşil ekranlı zor bilgisayarlar” olarak bir şekilde aklımıza kazınmış durumdadır. İşte bu yazının amacı aslında Linux hakkında yanlış bilinenleri açığa kavuşturmaktır.

Linux program mıdır? yoksa Linux bir işletim sistemi midir?

Türk internet kullanıcılarının forumlarda zaman zaman şu şekilde yazışmalarına rastlamak mümkündür “Linux programını kurmak istiyorum” veya “Pardus programını nereden bulabilirim?”. Öncelikle Linux’u bir program olarak nitelemek yanlış olacaktır. Nasıl Windows veya OS X bir işletim sistemi ise Linux da bir işletim sistemidir hatta Linux bir işletim sistemi çekirdeğidir. Kafamız karışmasın Linux tam olarak bir işletim sistemi çekirdeğidir tıpkı Windows’unda kendi çekirdeği (kernel) olduğu gibi. Aslında Windows da bir işletim sistemi çekirdeğidir (Windows 9x kernel,Windows 95, 98 ve ME’de kullanılmıştır ,  Windows NT kernel ise  tüm Windows NT sistemlerinde yani Windows 2000, XP, Vista ve 7’de kullanılmaktadır). Ancak bilgisayar kullanıcıları olarak onları işletim sistemi çekirdeği değilde sadece işletim sistemi olarak nitelemekteyiz. Peki nedir bu çekirdek (kernel) denen şey? aslında işletim sisteminin kalbidir, en basit anlatımla işletim sisteminin bilgisayarınızın donanımları ile yazılımı konuşturarak size grafik arayüzlü pencereler sunmasıdır. Çekirdeğin yavaş hatalarla dolu olması tüm işletim sisteminin yavaş çalışması ve hatalara sahip olması demektir. Bu da sistem kilitlenmeleri, mavi ekranlar olarak karşımıza çıkmaktadır.Çekirdek ne kadar mükemmel ise işletim sistemi o kadar stabil ve sağlıklı çalışacaktır. Linux çekirdeği Linus Torvalds tarafından geliştirilmiştir ve günümüzde geliştirilmeye devam etmektedir. Açık kaynak kodlu ve gelişimi gönüllü kişilerce yürütülmektedir, çok kullanıcılı ve çok görevlidir. Açık kaynaklı olduğu için güvenilir ölçeklenebilir, farklı mimariler ve donanımlarda çalışabilmektedir.Linux çekirdeği gelişimi ve süreçleri için http://www.kernel.org ziyaret edebilirsiniz.

Linux komut satırı ile kullanılır, siyah ekranlardan ibarettir, grafik arayüzü yoktur… :)

Tamamen yanlış bir kanıdır. Linux komut satırı ile kullanılabileceği gibi gelişmiş grafik arayüzünden de kullanılabilmektedir. Komut satırının var oluşu bunu kullanmak zorunda olduğunuz anlamına gelmemektedir. Evet bazı bilgisayar guruları komut satırının grafik arayüzüne göre çok daha hızlı işlem yapılabildiğini bilmekte ve birçoğu tercih etmekte ve kullanmaktadırlar. Günümüz Linux dağıtımlarının büyük çoğunluğu grafik arayüzüyle gelmekte ve grafik arayüzü ile kurulumları sağlanmaktadır. Üstelik Linux üzerinde farklı masa üstleri kullanma şansınız bulunmaktadır. Örneğin bir Linux dağıtımı ön tanımlı olarak Gnome masaüstü ortamıyla  gelebileceği gibi kullanıcı isterse kurulumu (veya sonradan) KDE masaüstünü kullanabilmektedir. Aslında bu tür bir düşünceye sebep olan en önemli etken işletim sistemlerinin gelişmeye başladığı ilk yıllarında terminal ekranlı, siyah veya yeşil komut satırlarından ibaret oluşudur. Elbette bir zamanlar Linux’da MS-DOS veya AIX gibi siyah ekranlar üzerinde çalışıyordu ancak yıllar geçtikçe grafik arayüzü gelişti ve görselliği yüksek, kullanıcı dostu bir yapıya kavuştu. Günümüzde Linux dağıtımlarında kullanılan Compiz Fusion pencere yöneticisi gibi örnekler Linux’un masaüstü görsellinde ne kadar güçlü olabileceğini göstermektedir.(Linux masaüstleri için youtube’a göz atmanızı tavsiye ederim ). 

Linux bilgisayar programcıları ve guruları içindir, ev ve ofis kullanıcıları için pek uygun değildir…

Bir çok kullanıcının arkadaşına veya bir tanıdığına sorduğu “Acaba Linux nasıl bir şey? ben kullanabilir miyim?” şeklindeki soruya genelde verilen yanıt “sen kullanamazsın Linux daha çok programcılar, hacker’lar filan kullanıyor” şeklinde olmaktadır. Çoğu insanın kulaktan dolma bilgileri doğru kabul ederek ve araştırma ihtiyacı hissetmeden yargıya varması ile sonuçlanmaktadır. Bazı forumlarda yazılanlara, gerek sohbet odalarında gerekse gerçek hayatta karşılaşılan fikir alışverişlerinde gerçekten komik ancak yanlış bilgiler aktarılmaktadır. Linux’un kurulumu ve kullanımının zor olduğu, kimse tarafından kullanılmadığı, kodlar ve siyah ekranlardan ibaret olduğu ve çok fazla uygulama olmadığı, alışkanlıklarımızdan vazgeçmenin zor olacağı üzerine bir çok yanlış bilgi aktarımı yapılmaktadır. Tıpkı diğer işletim sistemlerinde olduğu gibi Linux üzerinden internete bağlanır, sohbet edebilir, müziklerinizi dinleyebilir, film izleyebilir, yazıcıdan çıktınızı alabilir, tarayıcıdan belgelerinizi tarayabilir aynı zamanda oyunlar oynayabilir, kelime işlemci ile yazılarınızı yazabilir, çizim uygulamaları ile grafik oluşturabilir, fotoğraflarınızın üzerinde oynamalar gerçekleştirebilirsiniz. Üstelik bunları yapmak için programcı veya bilgisayar gurusu olmanıza gerek yoktur. Sevgili eşim ve annem Linux kullanabiliyorlarsa bilgisayarı gündelik işlerinde kullanan herkesin Linux’u rahatlıkla kullanabileceğini düşünüyor ve herkesin Linux ile tanışması gerektiğine inanıyorum.

Linux’da çok fazla program yoktur…

Bir bilgisayar kullanıcısının ihtiyacı olan programları kısaca belirlemeye çalışalım. Ofis paketi, internet tarayıcısı, sohbet uygulaması, müzik ve video oynatıcı, CD/DVD yazıcı, grafik editörü, fotoğraf düzenleme uygulamaları, küçük oyunlar, yazılımcılar için programlama IDE’leri, belki web tasarım için ftp gibi araçlar…vs . Elbette internetten indirdiğiniz ve kullanmakta olduğunuz başka amaçlar için olan yazılımlar… Yani kabaca işletim sisteminize kurulu toplam 20-30 adet uygulama kullanıyorsunuz. Hadi biz buna 50 diyelim. Linux dünyasına göz attığınız zaman uygulama zenginliğini görünce gözlerinize inanamayacaksınız. Örneğin Debian uygulama deposunda 18.000’e yakın paket bulunmaktadır. Tabi bunların hepsi uygulama demek değildir ancak Linux dünyasında bir amaç için onlarca farklı uygulama bulabilir bunları indirip kurabilirsiniz. Üstelik bi çoğu GPL lisanlı olduğundan özgürce dağıtıp kullanabilirsiniz. Örneğin bir anda aklıma gelenleri sayacak olursam web tarayıcısı olarak Firefox, Chrome, Opera veya Konqueror tercih edebilirsiniz, anında mesajlaşma uygulamaları için Kopete, Pidgin, Amsn, SkypeMercury, Empathy, CD/DVD yazma uygulaması olarak Brasero veya K3b kurabilirsiniz, Müzik çalıcısı olarak Amarok, Exaile, Rhytmbox, Gnome MPlayer, Kaffeine, VLC ile müziklerinizi dinleyebilirsiniz. Ayrıca ses dosyalarını, video dosyalarını kesmek biçmek için uygulamalar, internet radyolarını dinlemek ve kaydetmek için programlar,DVD’lerinizi diske kaydetmek için yazılımlar,  3D modelleme için Blander uygulaması, Grafik düzenlemek için GIMP uygulaması ve aklıma şu anda gelmeyen onlarca hatta yüzlerce uygulamayı bir kaç tık ile seçip kurabilir kullanmaya başlayabilirsiniz. Siz bu kadar bol uygulamayı başka hangi işletim sisteminde legal olarak kullanabiliyorsunuz?

Linux yaygın değil, kimse kullanmıyor…

Kesinlikle yanlış. Dünya üzerindeki web sunucularının çok büyük çoğunluğu Linux ve GNU uygulamaları altyapısı üzerinde hizmet vermektedir. Nedeni ise çok basit Linux modülerdir ve güvenlidir. Tabi ki tek kullanım alanı web sunucuları değildir, her geçen gün bilgisayar kullanıcıları Linux ile tanışmakta ve onun avantajlarını görerek evlerinde ve kişisel bilgisayarlarında Linux kullanmaya başlamaktadırlar. Dünya üzerinde bir çok firma, kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler hükümetler ve devletler sistemlerini Linux’a geçirmektedir. Linux daha ekonomik, sağlam ve güvenlidir. Ticari işletim sistemlerinin aksine topluluk yapısında geliştirildiği ve yaşatıldığı için ekonomik olanaksızlıklardan veya yaptırımlardan etkilenmez. İşletim sisteminizin sahibi şirketin ekonomik olarak batması ve dünya üzerinden silinmesi durumunda işletim sisteminizi kim geliştirip size yenisini/devamını sağlayacak?

Linux’un teknik desteği yoktur…

Tabi ki vardır. Linux dünyasında bedeli karşılığı veya bedelsiz olarak destek almanız mümkündür. Bedelsiz olarak Internet üzerinden ulaşabileceğiniz bir çok topluluktan 7/24 destek alabilirsiniz. Bu topluluklarda Linux’a gönül vermiş insanlar birbirlerine yardım etmek için karşılıksız olarak çalışmaktadırlar. Ülkemizde de özellikle Pardus gibi dağıtımların forum ve sohbet odalarında teknik yardımlaşmalar ve paylaşmalar gerçekleşmektedir. Bedelli olarak yardım için   Red Hat ve Canonical gibi büyük firmalar (veya daha küçük ölçekli lokal firmalar) profesyonel olarak hizmet vermekte, tıpkı Microsoft’un bedeli karşılığında verdiği destek gibi aylık veya yıllık anlaşmalar ile destek alınabilmektedir.

Linux bakımı zor bir işletim sistemidir…

Diğer işletim sistemlerinin aksine Linux son derece sağlam ve güvenilir bir işletim sistemidir. Topluluğu tarafından uygulama ve güvenlik güncellemeleri neredeyse gün bazında gerçekleşebilmektedir. Bu da her daim daha güncel ve daha güvenli bir işletim sistemi kullanılması demektir. Virüs, truva atı, worm’lar gibi dertleri yoktur, sistem çakılmaları, mavi ekranlar ve sistem donmaları çok daha azdır. Diğer işletim sistemlerinde olduğu gibi 3-5 ayda bir yeniden formatlamak zorunda kalmazsınız. Bir kere kurarsınız yıllarca kullanabilirsiniz. Çoğu Linux tabanlı sunucuların yılda sadece 1-2 defa (donanımsal veya elektrik problemleri yüzünden ) yeniden başlatılması gerektiği bilinen efsanevi bir gerçektir.

Linux’da oyun yoktur…

Linux’da oyun tabi ki vardır. Linux için yazılmış ticari oyunları sisteminize yükleyerek oynayabilirsiniz. Bunlar ufak tefek oyunlar olabileceği gibi Urban Terror Doom, Quake 3, ve Quake 4, Heroes of Might and Magic 3, Civilization 3, Soldier of Fortune, Tribes 2 gibi örnekler de bulunmaktadır. Diğer işletim sistemleri için yazılmış oyunları Linux üzerinde çalıştıramayacağınızı (veya wine gibi uygulamalarla dolaylı olarak çalıştırabileceğinizi) bilmeniz gerekmektedir. Linux’da neden oyun yok sorusunu Linux işletim sistemi dünyasına değil, oyun üreticilerine sormamız gerekmektedir.Neden diğer platformlar için ürettiğiniz oyunları Linux için de yazmıyorsunuz?

Bilgisayarın bir çok donanımı Linux ile uyumlu değildir, düzgün çalışmaz…

Evet yıllar önce durum böyleydi ancak son yıllarda artık böyle bir durum kalmadı. Günümüz Linux dağıtımlarını sisteminize yüklediğinizde tüm donanımınızı otomatik olarak tanır ve uygun sürücüleri yüklemektedir. Tabi ki bazı yazıcı , tarayıcı, kablosuz aygıtları tanımada sorunları olabilmektedir ancak her geçen gün yeni çıkan donanımlara verilen destek artmakta ve sorunlar hızlıca giderilebilmektedir. Artık bir çok donanım üreticisi Linux’a destek vermekte, Linux sürücülerini yayımlamaktadır, bu da daha fazla donanımın sorunsuzca kullanılabilmesi anlamına gelmektedir.

Bu yazıya eklemeyi unuttuğumuz bir çok madde olabilir, şunu unutmamak gerekiyor ki Linux yaşayan bir işletim sistemidir ve diğer işletim sistemlerinden çok daha hızlı gelişmekte ve kullanıcılarına ulaşmaktadır. Linux’un gücü özgür ve bağımsız olmasından ve gücünü kullanıcılarından almasından ileri gelmektedir. Günümüz teknoloji dünyasında bilgisayar kullanıcılarının sadece bir işletim sistemine bağımlı kalıp seçeneksiz halde yaşaması üretkenliğiniz ve yaratıcılığının körelmesi anlamına gelmektedir. Bilgisayar kullanıcısı yeniliklere açık ve cesur olmalı, kulaktan dolma bilgileri dinlemek yerine araştırarak kendisi için en doğru ve güvenli olanı seçmelidir, seçeneğinin olduğunun farkına varmalıdır. Aksi takdirde sizin için bir sonraki yenilik ve gelişim ancak yeni bir bilgisayar aldığınızda beraberinde gelen sizin için başkası tarafından düşünülmüş yazılımlar olarak gerçekleşecektir.

Get Adobe Flash player